Sloop niet als er te weinig huizen zijn
Architect spijt van sloop


Gepubliceerd op 9 december 2010 in Het Parool (p. 34)

terug

Laatst bijgewerkt op 26 september 2012, 23.02 uur.


In de rubriek Het laatste woord verscheen in Het Parool op 9 december 2010 de volgende brief van Jan Mast:

"Op Het laatste woord van 19 november schrijft een wanhopige moeder: 'Mijn zoon, met baan, en zijn vriendin zitten verstopt op een kamertje van twee bij drie meter, bij mij thuis'.

"Ondanks de geweldige economische groei die wij tot voor kort hadden, is de woningnood noodlottig toegenomen. Daar is een simpele verklaring voor: 'Laat ons uw betaalbare huurwoningen maar massaal slopen, zo zorgen wij er wel voor, dat uw kinderen geen woning meer kunnen vinden of hun laatste cent moeten uitgeven voor een dak boven het hoofd.' Nee, dat heeft niet één bestuurder ooit verklaard, maar het is precies zo gebeurd. Men moest en zou 'mooier wonen', maar waarom en tot welke prijs? Het antwoord weten we: tot élke prijs! Sinds het jaar 2000 is de sloop van de enorme voorraad bewoonde, jonge (naoorlogse) woningen op gang gekomen, vooral in de grote steden. De resterende woningen in de stad worden verdeeld onder de huurders die hun 'sloopwoning' noodgedwongen moesten verlaten, waardoor starters niet meer aan de beurt komen.

"Een woning voor iedereen, dat was het oogmerk van de vroegere woningbouwverenigingen; zij inden normale huren voor de naoorlogse woningen, die op spotgoedkope grond waren gebouwd door prima bouwvakkers met lage lonen. Na 1993 ging een heel andere wind waaien. De verenigingen werden commerciële bouwcorporaties, die vervolgens een sloopplan bedachten dat sinds 2000 zijn verpletterende gevolgen heeft.

"Sindsdien zijn we op jaarbasis pakweg tien keer zoveel gaan slopen als voorheen; dan heb je dus tien keer zoveel goede bouwvakkers, constructeurs en controleurs nodig voor tijdige vervanging van de slooppanden, vooral als je ook nog een bouwachterstand wilt inlopen. Als de bouw blijft achterlopen op de vraag, kun je de minder draagkrachtige starter letterlijk buiten de deur houden en andere huurders tot de laatste cent uitbuiten in de vrije sector.

"De gevolgen zijn enorm; men leverde massaal welvaart in en honderdduizenden werden afhankelijk van huurtoeslag. Huurtoeslag kost miljarden, maar dan kun je wel blijven slopen.

"De scheefwoners zijn schuldig aan de vastgelopen woningmarkt, zeggen de stadsvernieuwers. Maar de scheefwoner woont niet te goedkoop: door de 'scheefslopers' zijn de overige woningen juist schaars en te duur gemaakt. Al slopende is de huizenmarkt vastgelopen.

"Maar de regering grijpt in om de doorstroming te vergroten, niet door de hypotheekrenteaftrek aan te pakken, maar door huurliberalisatie. Meer geld voor dezelfde woning dus.

"Kortom: 65 jaar na de oorlog heeft platgooien van de wederopbouw het inwonen bij pa en moe weer een feit gemaakt. In vergelijking met toen is zelfs de arme welvarend geworden, maar desondanks maken duizenden starters (weer!) geen kans op een woning. Vraag: is het dan wel slim om juist nu, met veel (onbetaalbare) leegstand, een kraakverbod in te voeren?

"'Geen oude schoenen weggooien voor je nieuwe hebt' is ook 'Geen sloop, voordat je eerst allemaal een woning hebt.'

"Jan Mast, Amsterdam"



 
naar het begin van de pagina      terug


Architect spijt van sloop

Op 11 december vonden we op zevhemel.nl het volgende, opmerkelijke verslag van een bijeenkomst in De Rode Hoed over 'Gedroomde Stedenbouw':

De avond werd alleen even ruw verstoord door de boosheid van Veldhuis. Eigenlijk wilde deze ontwerper van bureau MUST het helemaal niet over de Amstelscheg hebben. De grootschalige sloop in Nieuw-West vond hij veel relevanter. Die noemde hij een nachtmerrie. 3000 woningen waren de afgelopen jaren in Amsterdam gesloopt! En ondanks de crisis (1) hield het slopen maar niet op. Hij toonde een grasveld waar een jaar geleden nog de Pius X-kerk had gestaan, alleen maar gesloopt omdat het stadsdeelbestuur van Slotervaart de op handen zijnde monumentenstatus wilde voorkomen. Nu was er helemaal niets meer en voorlopig werd er ook niet gebouwd. Het maïsveld op de Zuidas vond hij net zo'n aanfluiting. En kijk eens naar al die afzichtelijke leegstaande kantoorgebouwen! Hij toonde kaarten van lege terreinen in de stad, allemaal sloopvelden. Te weinig kunstenaars had de stad, smaalde hij, om al die lege velden te vullen. "Ze hebben onze stad kapotgemaakt!" Zijn woede was begrijpelijk.

Zev Hemel is adjunct-directeur van de dienst Ruimtelijke Ordening van Amsterdam.

Ir. Wouter Veldhuis (1971) is sinds 1996 stedenbouwkundige/architect & partner bij bureau Must en was vanaf 2004 supervisor vernieuwingsplannen Geuzenveld-Zuid/Buurt5, Amsterdam. Hij was dus zeer nauw betrokken bij de 'grootste metamorfose' van West-Europa.





 naar het begin van de pagina      terug


Print Friendly and PDF